Fransa, Sarı Yelekliler tarafından gerçekleştirilen eylemlerin ardından devasa bir ekonomik fatura ile karşı karşıya kaldı. Kamu Yönetimleri ve Politikaları Araştırma Vakfı (IFRAP) tarafından yapılan detaylı analizler, 17-18 Ekim tarihlerinde tırmanan şiddet ve yağma olaylarının ülke ekonomisine verdiği zararın 1,1 milyar Euro civarında olduğunu ortaya koydu.
Ekonomik yıkımın detaylarına bakıldığında, 910 milyon Euro’luk kısmın doğrudan maddi hasarlardan, 190 milyon Euro’luk kısmın ise ticari faaliyetlerin sekteye uğramasından kaynaklandığı belirlendi. Limoges kentindeki belediye binasının ateşe verilmesi gibi kamu mülklerine yönelik saldırılar da bu devasa rakamın içinde yer alıyor. Sigorta şirketleri, bu maliyetin, 2023 yılında Nahel Merzouk’un ölümü sonrası yaşanan 11 günlük toplumsal olayların yarattığı zararı geride bırakacağını öngörüyor. Hasarın yaklaşık 800 milyon Euro’sunun sigorta şirketleri tarafından karşılanması beklenirken, geri kalan 300 milyon Euro’luk yükün esnaf, yerel yönetimler ve vatandaşın sırtına binmesi bekleniyor.
Protestoların gölgesinde tartışmalı yasa tasarısı
Ekonomik krizin yanı sıra, hükümetin eylemler sırasında oluşan zararları doğrudan göstericilere ödetmeyi hedefleyen yeni yasa tasarısı, Fransa'da ciddi bir hukuk tartışmasını tetikledi. Uluslararası Af Örgütü ve Fransa İnsan Hakları Birliği (LDH) gibi kuruluşlar, bu girişimin barışçıl gösteri hakkını "caydırıcı" bir etkiyle kısıtladığını savunuyor.
Tasarıya yönelik eleştiriler şu başlıklar altında yoğunlaşıyor
Kolektif sorumluluk riski: İnsan hakları örgütleri, bireylerin bizzat işlemedikleri suçlardan veya hasarlardan sorumlu tutulmasının uluslararası hukuka ve temel insan haklarına aykırı olduğunu vurguluyor.
Sosyal yardımların kesilmesi: Tasarının, göstericilerin sosyal yardımlarının kesilmesini öngören maddesinin, zaten ekonomik zorluk çeken aileleri daha da derin bir yoksulluğa sürükleyeceği ifade ediliyor.
İfade özgürlüğü üzerindeki baskı: Sendika temsilcileri ve hukukçular, söz konusu düzenlemenin yasalaşması halinde, sokağa çıkma özgürlüğünün ciddi bir darbe alacağını ve hukukun üstünlüğü ilkesinin zedeleneceğini belirtiyor.
Senato'dan geçen ancak Ulusal Meclis'te onay bekleyen tasarı, Fransa'da hem ekonomik hem de demokratik haklar ekseninde gerilimi tırmandırmaya devam ediyor. İnsan hakları savunucuları, bu "adaletsiz" olarak nitelendirdikleri düzenlemeden bir an önce vazgeçilmesi çağrısını yineliyor.
