Kanada'nın Montreal şehrinde gerçekleşen AB-Kanada Zirvesi, iki taraf arasındaki ilişkilerde yeni bir dönemin kapılarını araladı. Kanada Başbakanı Mark Carney, AB Konseyi Başkanı Antonio Costa ve AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, zirve sonunda yaptıkları ortak açıklamada, Avrupa Birliği'ne coğrafi olarak dahil olamayan Kanada için "ortak üyelik" modelini masaya yatırdıklarını duyurdular.
Söz konusu model, Avrupa dışındaki bir ülkenin AB'ye tam üye olamayacağı gerçeğinden yola çıkarak, mevcut antlaşmaların sınırları içerisinde kurulabilecek en kapsamlı ve derin iş birliğini hedefliyor. Taraflar, bu yeni yapıyı 2027 yılına kadar somut bir çerçeveye oturtmayı amaçlıyor.
Stratejik iş birliğinin temel taşları
AB Komisyonu Başkanı von der Leyen, bu yeni ortaklığın sadece ekonomik değil, aynı zamanda siyasi ve kurumsal bir derinlik taşıyacağını belirtti. İklim değişikliği, enerji güvenliği, yapay zeka ve inovasyon gibi kritik alanlarda politikaların eşgüdüm içinde yürütülmesi planlanıyor. Ayrıca Kanada'nın, Ufuk Avrupa ve Erasmus+ gibi AB programlarına katılımının artırılması, kurumsal bağların güçlendirilmesi için atılacak ilk adımlar arasında yer alıyor.
Ekonomik ve teknolojik entegrasyon
Zirvede, mevcut CETA anlaşmasının bir uzantısı olarak dijital ticaret anlaşmasına ilişkin müzakerelerin tamamlandığı müjdesi verildi. Bu adımın, sınır ötesi veri akışını kolaylaştırarak şirketler ve tüketiciler için daha güvenli bir hukuki zemin oluşturması bekleniyor. Ayrıca Avrupa Yatırım Bankası ile Kanada arasında kritik ham maddelere yönelik bir yatırım iş birliği de gündemde.
Ukrayna'ya destek mesajı
İki taraf, Ukrayna'ya yönelik 90 milyar avroluk destek kredisine Kanada'nın katılımı konusunda fikir birliğine vardı. Bu hamle, hem Kanada'nın hem de AB'nin uluslararası kurallara dayalı düzeni koruma konusundaki kararlılıklarını pekiştiren güçlü bir siyasi mesaj olarak değerlendirildi.
Gelecek için ittifak hedefi
AB Konseyi Başkanı Antonio Costa, bu yeni dönemi "tam üyelik dışındaki en derin ortaklık" olarak tanımladı. Haziran ayında düzenlenecek AB Konseyi toplantısına davet edilen Başbakan Carney ile müzakerelerin hızlandırılması hedefleniyor. Zirve sonunda yayımlanan ortak bildiride, 2027 yılına kadar "Gelecek İçin İttifak" vizyonu doğrultusunda ekonomik güvenlik, savunma sanayii ve teknolojik özerklik alanlarında karşılıklılık ilkesine dayalı bir iş birliği yapısı oluşturulması kararlaştırıldı.
